باقى زمين را آب شورى فرا گرفته كه آن را درياى اعظم خوانند و بحر محيط و از آن دريا دو خليج به ربع معمور زمين نفوذ كرده كه بهم نزديك ميشوند و آخر يكى از آنها غرمان ( فرما - صح ) است و آخر ديگرى قلزم و مسافت ميان آنها اندازه‌اى دارد « 1 » .

--> ( 1 ) اين خلاصه‌ايست از علم هيئت يونانى كه در زمان مصنف مورد اطلاع و اعتماد دانشمندان بوده است و با پيشرفت دانش اكثر اين نظريه‌ها باطل شده چه در بارهء امور فلكى و چه در بارهء وضع زمين و كاوش دانشمندان براى معمورهء زمين تا عمق آفريقا و سراسر آمريكا و از شمال تا جنوب آن نفوذ كرده و اهل اطلاع ميدانند كه اين نظريه‌هاى چند هزار سالهء بشر تا چه اندازه باطل و بىاعتبار بوده و نه اينكه سرچشمهء نيل امروزه در اختيار بشر است بلكه بشر تا عمق اقيانوسها و فراز قطبها گذر كرده است و در كرهء ماه پياده شده و نظريهء اجسام اثيرى آسمانها را بطور وضوح باطل و روشن كرده و مليونها كهكشان در فضا كشف كرده ( مترجم ) .